Zygmunt I Stary, SZÓSTAK Kraków 1528 - RZADKOŚĆ

Zygmunt I Stary, SZÓSTAK Kraków 1528 - RZADKOŚĆ
Zygmunt I Stary, SZÓSTAK Kraków 1528 - RZADKOŚĆ
stan zachowania
4
cena wywoławcza
3 000 PLN
cena końcowa
8 200 PLN

Pierwszy polski szóstak!

Potrzebna typologicznie, ważna historycznie, moneta ogromnej rzadkości.

Szóstaki krakowskie 1528 to jedna z najwyżej wycenianych w Tyszkiewiczu srebrnych monet tego króla (350 marek!, gdzie rzadkie trojaki tej emisji to tylko 40-50 mk). Moneta, którą spośród 4 wielkich, polskich kolekcji monet sprzedawanych na aukcjach w latach 1904-1932, miał w swoim zbiorze jedynie Frankiewicz.

Praktycznie niespotykana w handlu. Ostatnie notowanie szóstaka 1528, to 6 aukcja GNDM (gdzie sprzedał się za 40.000 zł + młotek). Ostatnie wcześniejsze notowanie do którego dotarliśmy, to zaś kolekcja Karolkiewicza sprzedawana już 18 lat temu.

Emisja niskopróbnego srebra, co dobrze widać po utlenionej powierzchni niniejszego egzemplarza. Jest to cecha charakterystyczna tego typu monet. Pierwsza moneta tego rozmiaru bita na ziemiach polskich. Szeroka i na grubym krążku. Mennica, która po raz pierwszy stanęła przed problemem wybicia takiej monety, widać, że słabo podołała temu zadaniu. Egzemplarz słabo, wyraźnie płytko wybity, z niedobiciami, z niską czytelnością napis otokowego. Jego słaba prezencja wynika w dużej mierze z niedoskonałości produkcyjnych i słabej jakości materiału z jakiego był wybity. 

Duża, gruba moneta (większa i niemal dwukrotnie cięższa od innych szóstaków Zygmunta I), za którą stoją zmiany w polskim mennictwie.

W 1526 roku, po niemal 10 latach nieudanej walki o wycofanie zalewających Polskę monet Ludwika (bratanka Zygmunta I), wprowadzona zostaje nowa ordynacja mennicza. Stanowi ona pierwszy krok na drodze wielkich reform menniczych Zygmunta I Starego, jakie mają miejsce w latach kolejnych. A największe z nich odbywają się w roku 1528. Podczas sejmu piotrkowskiego z lutego tego roku zapada decyzja o wprowadzeniu nieznanych wcześniej w polskim mennictwie typów monet, w tym właśnie szóstaków!

Kruszec na ich wybijanie pozyskano z wycofanych z obiegu, przetopionych półgroszy świdnickich. Szóstaki, zgodnie z ordynacją menniczą, miały zawierać 4,63 grama czystego srebra. Wykorzystanie niskopróbnego srebra (raptem 6-łutowej próby), spowodowało, że monety są stosunkowo dużych rozmiarów. Przez co dziś, zarówno z powodu bardzo podatnego na utlenianie niskiej jakości kruszcu, jak i prawa Kopernika (pieniądz gorszy wypiera pieniądz lepszy), przetrwały nieliczne egzemplarze tej charakterystycznej emisji.

Jak opisuje jej początki Marian Gumowski: "Projekt odnośnie uchwały sejmowej został zredagowany w całości przez J.L. Deciusa i przez stany następnie przyjęty. W uchwale zawarte są ponadto przepisy odnoszące się do wyglądu zewnętrznego nowych monet. Tak na trojaki jak i na szóstaki wprowadzono teraz portret królewski, po raz pierwszy w dziejach menniczych, a przy szóstakach jeszcze dewizę DEVS IN VIRTVTE TVA LETABITVR REX".

Awers: popiersie króla w koronie i zbroi, w prawo, w otoku:
SIGISM[VNDVS*]PRIM*REX*POLONIE*15Z8 (Zygmunt I król Polski).

Rewers: pod koroną tarcza herbowa Polski otoczona tarczami z herbami: Litwy, Rusi Czerwonej, Prus Królewskich i Austrii, w otoku:
DEVS*IN*VIRTVTE*TVA*LETABITVR*REX (w cnocie twojej Król radować się będzie).

Duża, ważna historycznie moneta, którą w swoich zbiorach mogły pochwalić się nieliczne, wielkie kolekcje.

Zdecydowanie polecamy.

Srebro, średnica 31 mm, waga 9.38 g.



Literatura
Hutten-Czapski 282 (R6), Kopicki 439 (R6), Kurpiewski 74 (R8), Tyszkiewicz 350 mk

twoje notatki

brak